Opeens werd ik weer helemaal Europees warm van binnen toen ik hier gisteren in Sofia geconfronteerd werd met het hilarische geruzie om het kunstwerk van het Tsjechische enfant terrible David Cherny. Met als hoofdrolspeler: de hurkplee!

Leve het interculturele leren: wij noemden het thuis altijd een Franse hurkplee, maar in de meer oostelijke delen van Europa hebben we te maken met een ‘Turks Toilet’. David Cherny maakte in de opdracht van de EU een kunstwerk, waarin hij de lidstaat Bulgarije afbeelde als een poepgat in de grond. Hoewel andere lidstaten evenmin fraai werden weergegeven, begrepen de Bulgaarse autoriteiten de humor niet en dienden een officiële klacht in. Een zwart doek moest de hurkplee bedekken.
Onder andere uit schaamte voor deze potsierlijke politieke move nodigde onlangs de kunstgallerie Banja Starina in Plovdiv David Cerny voor de groepstentoonstelling: Hidden Histories – New Identities. Twenty years after the fall of the Berlin Wall.
Prompt stroomde de mailbox van Cerny vol met bedreigingen van Bulgaarse nationalisten, die inmiddels bij alles dat naar de EU en hurkplees riekt op hun pik getrapt zijn. Zelfs de cultuurwethouder van Plovdiv besloot zich druk te maken en zogenaamd een nieuwe expositie te openen: ‘Als Cerny zich tijdens vakanties in Bulgarije geinspireerd voelt door een Turks toilet, dan zal ik eens een kunstwerk maken over de blonde Tsjechische vrouwen die hier aan de kust op zoek zijn naar Bulgaarse macho-mannen.’ Morgen, op zondag, zou de opening moeten zijn maar volgens het laatste nieuws heeft Cerny afgezegd, waarop – als ik de nieuwsberichten moet geloven – de kersverse premier Bojko Borisov kordaat de telefoon greep en Cerny op zijn mobiel zijn excuses aanbood voor het gedrag van de Plovdivse nationalisten en autoriteiten. Vanuit Sofia worden zowel demonstraties voor als tegen Cerny georganiseerd.
Overigens was de hurkplee itself helemaal niet opgenomen in deze expositie.